De authentieke smaak van Istrië, in het glas
In onze zoektocht naar de mooiste wijnen van Istrië verloren we ons hart aan een handvol pareltjes. Telkens met hetzelfde streven: zo dicht mogelijk bij de authentieke smaak van het schiereiland blijven. En wie het over de ware wijnen van Istrië heeft, komt onherroepelijk uit bij vier inheemse rassen — de Malvazija Istarska, de Teran, de Borgonja en de bijna vergeten Duranija. Vier druiven die nergens ter wereld zó thuis zijn als hier, gevoed door de rode terra rossa, gekoeld door de Adriatische zeebries.
De grond spreekt
Istrië is klein — kleiner dan de provincie Antwerpen — maar het draagt drie werelden in zich. De ijzerrijke, roodbruine terra rossa langs de kust, ontstaan uit miljoenen jaren opgelost kalksteen, geeft de wijnen hun kracht, hun body en een herkenbaar aards karakter. De grijze flysch van het binnenland, gelaagde mergel en zandsteen, brengt frisheid, mineraliteit en die typische zilte toets. En op de hoogtes het bleke kalksteen, dat spanning en lange houdbaarheid schenkt.
Overal komt diezelfde zoute zeebries uit de Adriatische Zee het land binnen. Je proeft haar terug in het glas — dat is geen romantiek, dat is terroir.
De autochtone rassen
Malvazija Istarska — de witte parel van Istrië. Fel groengeel van kleur, met een geur die doet denken aan acaciabloesem. Fris en dorstlessend, met de zilte van de zee, de rijkdom van appel en exotisch fruit, en een klein, elegant bittertje in de afdronk. Afhankelijk van de grond waarop ze staat toont ze zich ronder en warmer (terra rossa) of frisser en mineraler (flysch) — één druif, meerdere gezichten.
Teran — het eeuwenoude rode ras uit de Refosco-familie, autochtoon in Istrië, Slovenië en Italië, afkomstig van het Karstplateau. In Istrië is dit het belangrijkste rode ras: vol en robuust, robijnrood tot bijna paars, met levendige zuren en een lichte samentrekkende toets. Rijk aan polyfenolen — tannines en anthocyanen — wat de wijn zijn diepte én zijn reputatie als “gezonde wijn” geeft. Op de ijzerrijke terra rossa haalt hij zijn beroemde, bijna ijzerige kracht rechtstreeks uit de grond.
Borgonja — een inheems rood ras met een middelmatig lichaam, mooie balans en veel fruit. De druif die de wildheid van de Teran temperen kan, en die bij Damjanić teruggaat tot wijnstokken die meer dan een eeuw geleden werden geplant.
Duranija — een bijna vergeten inheems ras, door bevlogen wijnmakers opnieuw tot leven gewekt. Zeldzaam, eigenzinnig, en precies daarom een verhaal waard.
Teran aan tafel
Een Teran drink je het best op zo’n 18 °C, bij wildschotels, rood vlees, gedroogde ham of — de klassieker — pasta of steak met truffel. Wist u dat de grootste witte truffel ooit in Istrië werd gevonden? Het aardse van de wijn versmelt met de aardse aroma’s van de truffel of paddenstoel; wat overblijft is het prachtige fruit. Er wordt in Kroatië zelfs kaas gerijpt in Teran.
Lange tijd stond Teran bekend als een wijn die je snel moest drinken. Dat is verleden tijd: door een gemoderniseerd productieproces is de Teran vandaag een volwaardige bewaarwijn geworden — al smaakt hij jong net zo goed.
De wijnhuizen achter de wijnen
Damjanić — de terugkeer van een dynastie
In Fuškulin bij Poreč, op ruim 13 hectare wijngaard, werkt de familie Damjanić op de diepe terra rossa — zuidwest gerichte hellingen die uitkijken over de Adriatische Zee, op amper twee kilometer van het water. “De kracht van de terra rossa, de zon en de zee,” zegt Ivan Damjanić, “zijn de mede-scheppers van mijn levenspassie.”
Het is een verhaal van verlies en wedergeboorte. Ivans overgrootvader Giorgio Jurković won in 1928 in Parijs de Grand Prix voor de beste rode wijn — de oudste internationale onderscheiding ooit voor een Kroatische wijn. Onder het communisme werd het familiebezit onteigend; pas rond 2000 blies Ivan het domein nieuw leven in, vanuit het niets. Vandaag maakt hij verfijnde Malvazija’s én eert hij zijn afkomst met de Borgonja van zijn overgrootvader en de heringevoerde Duranija.
Tomaz — wijnen buiten de lijntjes
Onder invloed van het microklimaat rond de rivier de Mirna groeien op zware leem- en mergelbodems de wijngaarden van de familie Tomaz — op de hellingen van het sprookjesachtige Motovun, verspreid over zo’n 16 hectare. Hier worden vooral inheemse rassen verbouwd: Istrische Malvazija, Teran en witte Muskaat, aangevuld met Merlot.
Het professionele verhaal begon in 2008, toen Klaudio Tomaz — een slager die zijn roeping in de wijngaard vond — samen met zijn vader Bruno de eerste eigen wijnen maakte. Vandaag telt het huis 13 labels, met de nadruk op Teran (vier verschillende) en Malvazija. De erkenning is indrukwekkend: platina en goud op Vinistra, én meervoudig goud op de meest prestigieuze wedstrijden ter wereld — Decanter en de International Wine Challenge in Londen — vooral voor de inheemse rassen: de Teran Barbarossa, de Malvazija Sesto Senso en de frisse Malvazija Avangarde. Klaudio draagt zijn kennis nu over aan zoon Antonio, de vierde generatie. Wijnen uit de versmelting van familiewerk en terroir — met een karakter dat buiten de gebruikelijke kaders treedt.
Meneghetti — de kunst van het verfijnde leven
De geschiedenis van Meneghetti gaat terug tot het begin van de negentiende eeuw, toen ene heer Meneghetti bij Bale een landgoed stichtte om het nabijgelegen Habsburgse garnizoen te bevoorraden. Decennialang lag het verlaten, tot Miroslav Plišo het rond 2000 herontdekte en tot leven kuste — vandaag een Relais & Châteaux-bestemming met een Michelin-erkend restaurant. Op een mozaïek van rode grond (voor de rode druiven) en witte grond (voor de Malvazija) maakt Meneghetti wijnen van wereldklasse, waaronder hun Signature wines, de Meneghetti White en Red, verfijnde Malvazija en merlot en schitterende bubbels zoals de Blanc de Blancs en Brut Rosé.
Deklic — een eeuw familiepassie
Deklic Winery is een prachtig familiebedrijf van meer dan honderd jaar oud, waar opa, vader, de zonen én de dochter meewerken. De passie spat ervan af, en dat proef je: op Vinistra, de grootste wijnbeurs van Istrië, werden hun wijnen meermaals met goud bekroond. Van dit kleine familiehuis hebben wij een beperkte selectie in huis — de Chardonnay, de Teran en bovenal een prachtige Cabernet Sauvignon, die er met kop en schouders bovenuit steekt. Een beperkte oplage, dus wie wil proeven is er snel bij.